"Bez ofiary - nie ma wiary"

Dlaczego ludzie chodzą na pielgrzymki?

Ludzie chodzą na pielgrzymki, bo taka jest natura człowieka - człowiek jest pielgrzymem i całe życie jest w zasadzie pielgrzymką. Ma cel, wymaga wysiłku i wytrwałości. Oczywiście nie wszyscy tak na to patrzą - są tacy ludzie, którzy patrzą na życie bardziej statycznie. Ale w chrześcijaństwie zawsze to pojęcie homo viator, czyli człowiek-wędrowiec, człowiek-pielgrzym, funkcjonowało i to było jedno z określeń natury człowieka. Oczywiście nie wskazuje to zawsze na pielgrzymowanie w sensie religijnym, ale coś w tym musi być, skoro jak tylko sięgamy pamięcią, zawsze religijność wiązała się z pielgrzymowaniem. Tak było już w czasach Pana Jezusa, gdzie pielgrzymował do Jerozolimy - później stało się czymś oczywistym, że do miejsc związanych z Jezusem chciało się pielgrzymować.

Czy tylko tam pielgrzymowano ?

Nie. Później pojawiły się inne cele i miejsca. Najsłynniejsze miejsce pielgrzymkowe średniowiecza, to Santiago de Compostela w pólnocno-zachodniej Hiszpanii, czyli pielgrzymowanie do grobu Świętego Jakuba Apostoła. Ale do dziś tam ludzie wędrują. To miejsce nadal jest takim centrum pielgrzymkowym. Pojawiały się też inne miejsca. No a u nas najpopularniejsza jest Jasna Góra w Częstochowie, ale nie tylko. Każde sanktuarium, nawet małe, lokalne przyciąga pielgrzymów. W Gnieźnie przecież też jesteśmy świadkami pielgrzymek - do grobu Św. Wojciecha.

Co ludźmi kieruje, kiedy podejmują decyzję o wielokilometrowej, pieszej wędrówce do miejsca kultu?

Ja myślę, że każdy ma jakiś indywidualny motyw i trzeba popytać uczestników. Jedni pielgrzymują, by sobie coś wyprosić i uważają, że ten trud związany z pielgrzymką jest jakąś ofiarą, która dla Pana Boga się liczy. Inni pielgrzymują, żeby za coś przebłagać - taki motyw ekspiracyjny jest nadal jednym z podstawowych argumentów do wędrówki. Inni mówią "całe życie ciągle biorę, to raz mogę coś dać z siebie". Jest takie powiedzonko, że bez ofiary nie ma wiary więc pielgrzymka jest chyba bardzo obrazująca to powiedzenie. No ale bywają też motywy bardziej przyziemne, mniej, powiedzmy, głębokie - zwłaszcza wśród młodzieży - szukanie czegoś nowego, przygody. Poza tym pielgrzymki, od wielu lat, traktowane są jako rekolekcje - a więc okazja do przemyślenia niektórych tematów, postawienia pytań bądź odszukania odpowiedzi. Niewątpliwie jest to okazja do pogłębienia wiary. A mówiąc pół-żartem, pół-serio jest to wędrówka, gdzie można poznać się z rówieśnikami, znaleźć kogoś, kto może się spodobać, można przyjrzeć się ludziom. Na ogół idą osoby, które mają podobną hierarchię wartości. Tak to, mniej więcej wygląda. Nie odważyłbym się jednak wskazać jakiegoś głównego motywu.

A tak z perspektywy lat, czy zauważa ksiądz, że w pielgrzymkach bierze udział coraz więcej osób?

Trudno to określić w wymiarze lokalnym, chociaż były lata, kiedy było więcej pielgrzymów. Ale z mojej obserwacji, w naszej grupie, ta liczba się zasadniczo nie zmienia. Często są to ludzie, którzy chodzą od lat, ale gdzieś mniej więcej 1/3 osób się wymienia. Ale sa i nowi, którzy dołączają z ciekawości, a później zostają. W swojej grupie miałem takich, co chodzili 20 - 30 razy - więc musieli coś w tym znajdować. Nikt ich nie zmuszał, a wręcz odwrotnie - brali urlopy, rezygnowali z wypoczynku nad morzem, czy w górach i szli - co na pewno nie jest żadną konkurencją w atrakcyjności <śmiech> - a jednak szli, bo widzieli sens tego działania. Niektórzy, jak znali trasę, a nie mogli mieć urlopu, to dołączali na weekend, albo chociaż jeden dzień i później wracali do pracy.

Co najlepiej zabrać na pielgrzymkę, oczywiście prócz uśmiechu?

To różnie, bo każda grupa ma, że tak powiem, swój styl. My wychodziliśmy z założenia, żeby być jak najmniejszym obciążeniem dla mieszkańców miejsc, które odwiedzamy idąc na trasie. Zdajemy sobie sprawę, że ludzie są już pielgrzymami troszkę umęczeni. Dlatego pielgrzymowaliśmy z namiotami, częściowo sami się żywiliśmy, podręcznie byliśmy przygotowani na zadrapania i niewielkie rany. To właściwie podstawa.

A jak są nastawieni ludzie do pielgrzymek w miejscowościach, w których stacjonują?

Na ogół przychylnie. Są nawet takie wioski, gdzie przyjście pielgrzymki uznaje się za święto - zapraszają nas na obiady do domów i organizują noclegi, opatrują rany

A jak wygląda pielgrzymka od strony medycznej?

No zawsze są lekarze, pielęgniarki, poza tym każda grupa pielgrzymkowa ma samochód. Jeśli zdarzy się coś poważniejszego wtedy jest ewentualny transport do jakiejś przychodni, czy szpitala.

A może ksiądz proboszcz pamięta do dziś jakąś zabawną, czy sympatyczną sytuację z pielgrzymki?

<śmiech> No było tego sporo. Wspominamy szczególnie takie chwile, gdzie ludzie robili nam jakieś niespodzianki. Na przykład wchodziliśmy do takiej jednej wioski i patrzymy a na takim mostku, przed wioską, stoją mieszkańcy i l kilka małych dziewczynek przebranych za Krakowianki - z wierszykami, z kwiatami nas witały. A później przez wiele lat te Krakowianki rosły, ale przychodziły nas tam witać. A później przychodziły już ze swoimi dziećmi, które w taki sam sposób witały pielgrzymów - to jest bardzo urocze i zapada w serce <śmiech>.

Dziękuję serdecznie za rozmowę.

Dziękuję również.

Wywiad został przeprowadzony na żywo