Ksiądz major

Urodził się dnia 16 sierpnia 1887 roku w Żurawicach, wiosce leżącej niedaleko Włocławka. Jego ojciec był kupcem. Młody Mateusz uczęszczał do gimnazjów w Trzemesznie i Inowrocławiu. Należał wówczas do tajnego Towarzystwa Tomasza Zana. Po zdaniu matury w 1909 roku wstąpił do seminarium (nauki pobierał w Poznaniu i Gnieźnie). Następnie jako wikariusz pracował w Mogilnie, Kamieńcu, Kruszwicy i Gnieźnie.

Przed wybuchem Powstania Wielkopolskiego ks. Mateusz Zabłocki aktywnie włączył się w działalność Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego. Działał w gnieźnieńskiej Radzie Ludowej. Był uczestnikiem batalii o wolność Wielkopolski. Pod Zdziechową został wzięty do niewoli i skazany na karę śmierci. Polakom udało się jednak wymienić go na pojmanych uprzednio niemieckich oficerów. Duchowny wiele ryzykował w czasie bitwy pod Szubinem. Odegrał wówczas rolę konnego łącznika pomiędzy oddziałami powstańców.

Uczestniczył również w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. Posługiwał wtedy jako proboszcz 15 Dywizji Piechoty oraz kapelan 61 Pułku Piechoty. Szczególnym męstwem wyróżnił się w trakcie walk pod Łomżą.

Od końca 1921 roku ks. Zabłocki pracował w Gnieźnie w charakterze proboszcza, początkowo w parafii św. Wawrzyńca, następnie Trójcy Świętej. Odnowił kościół farny, wzniósł Dom Katolicki. Działał na płaszczyźnie politycznej, reprezentując Narodową Demokrację, jako gnieźnieński radny. Jednocześnie pełnił szereg funkcji kościelnych. Był miedzy innymi sędzią prosynodalnym i dziekanem dekanatu gnieźnieńskiego. Istotnie zaznaczył się w funkcjonowaniu Towarzystwa Czytelni Ludowych. Zaangażowany społecznie, walczył z alkoholizmem, dbał o wychowanie młodego pokolenia, wydawał "Wiadomości Parafialne".

Po wybuchu II wojny światowej Gniezno opuściły władze miejskie i powiatowe. Proboszcz fary zaczął wówczas tworzyć tutaj zastępczą administrację oraz Straż Obywatelską. Sformowane nieliczne oddziały starły się na początku września 1939 roku z nacierającymi z impetem wojskami niemieckimi. Pomimo prawdziwego bohaterstwa Polacy byli skazani na porażkę.

Ks. Zabłocki chciał zapobiec dalszym ofiarom wśród ludności oraz uchronić miasto przed zniszczeniem. Dnia  10 września 1939 roku udał się samochodem na pertraktacje z dowództwem niemieckim w stronę Wrześni. W okolicach Żydowa, w kierunku pojazdu oznaczonego białą flagą rzucono granat. Ciężko ranny duchowny wypełnił swą misję do końca, złożył kapitulację. Podczas pobytu w szpitalu był okrutnie przesłuchiwany przez gestapo. Nocą z 12 na 13 października przetransportowano go do więzienia w Inowrocławiu. Niemcy skazali ks. Zabłockiego dwa razy na karę śmierci (za udział w Powstaniu Wielkopolskim i działania obronne z początku września 1939 roku). Został rozstrzelany dnia 17 października. Dziś jego grób znajduje się na cmentarzu św. Piotra.

Ks. mjr Mateusz Zabłocki, kawaler orderu Virtuti Militari, to jedna z najwybitniejszych postaci historii dwudziestowiecznego Gniezna. Miejmy nadzieję, że pamięć o nim będzie w piastowskim grodzie wiecznie trwała, a jego bohaterska i społecznikowska postawa stanie się inspiracją dla tych, którym powinno zależeć na dobru nas wszystkich.