"Z wieloma bezrobotnymi nie da się nic zrobić..."

Łukasz Skoniecki: Gdyby miała Pani scharakteryzować statystycznego gnieźnieńskiego bezrobotnego, to  jaki on jest?

Małgorzata Matczak: Trudno jednoznacznie taką osobę scharakteryzować. Generalnie są to osoby słabo  wykształcone. Te natomiast, które są wyedukowane, to ich wykształcenie nie jest adekwatne do  zapotrzebowań rynku pracy. Młodzi ludzie bardzo często kończą studia humanistyczne, bez dodatkowych  kwalifikacji, które nie dają żadnych szans na zatrudnienie. Bardzo rzadko rejestrują się u nas absolwenci  politechniki, akademii ekonomicznej. Tego typu osoby prawie u nas nie występują, a jeżeli widnieją w  rejestrze to bardzo krótko. Mamy bardzo dużo osób, które mają wykształcenie gimnazjalne lub poniżej. Z  tymi osobami, tak naprawdę, niewiele da się zrobić. Nie dość, że są nienajlepiej wyedukowane, to z  chęciami bywa różnie. Bardzo często są to osoby, które korzystają z pomocy społecznej. Na podstawie  zaświadczenia od nas mogą uzyskać wsparcie. Myślę, że im będzie najtrudniej pomóc. Najczęściej są to  osoby, które długotrwale pozostają bez zatrudnienia, a które bardzo trudno zaktywizować, bo nawet jeżeli  taka osoba skończy kurs, który trwa kilka miesięcy, to bardzo trudno będzie jej znaleźć pracę. Bardzo mało  mamy ofert pracy dla osób bez wykształcenia i bez doświadczenia. Trudno jest też znaleźć pracę kobietom.  Nadal na rynku panuje stereotyp, że kobieta mając małe dzieci i może mieć problem z pracą. Moim  zdaniem kobiety są świetnymi pracownikami, widać to chociażby po naszym urzędzie gdzie w większości  pracownikami są kobiety. Kobiety mają większa podzielność uwagi, inaczej podchodzą do wielu rzeczy.  Pracodawcy bardzo często nie doceniają kobiet po czterdziestym roku życia, które to bardzo chętnie by  poszły do pracy. Na podstawie tych zestawień, które mamy pracodawcy o wiele bardziej doceniają  mężczyzn. Podsumowując, nasz bezrobotny to osoba nie najlepiej wykształcona i osoba, która bardzo  często nie jest mobilna, bojąca się podjąć pracę poza miejscem zamieszkania. Większość osób, które  rejestrują się u nas to osoby, które większą cześć życia przepracowały w jednym zakładzie. Bardzo trudno taką osobę zaktywizować. Na naszym rynku dominują firmy, które zatrudniają do dziewięciu pracowników,  jeden pracownik wykonuje kilka zadań. Podczas giełdy pracy da się zauważyć, że teoretycznie osoby, które  powinny być żywo zainteresowane podjęciem pracy przedstawiają pracodawcy setki powodów dla których  nie powinny być zatrudnione. My powinniśmy aktywizować osoby bezrobotne, jednak nie wszyscy chcą być  aktywizowani. Rejestracja w urzędzie pracy jest całkowicie dowolna, wtedy my możemy postarać się pomóc takiej osobie.

Czy Pani zdaniem bezrobocie w Gnieźnie to nie jest pewna fikcja? Czy istnieje szara strefa?

Tak jak już powiedziałam wcześniej rejestracja w urzędzie pracy jest kwestią dobrowolną i nie wszyscy  być może rejestrują się w urzędzie. Działa inspekcja pracy, która kontroluje nielegalne zatrudnienie.  Zdajemy sobie sprawę, że wiele osób pracuje na czarno. Myślę ze realnie trudno to ocenić. Mogę odnieść  się tylko do statystyk. Wiele osób nie chce się jednak aktywizować i wybiera pracę w szarej strefie.

W momencie kiedy obejmowała Pani stanowisko  Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy bezrobocie  wynosiło 15,5% najnowszy raporty wykazuje 12,8%. Czy jest to Pani osobisty sukces?

Nie nazwałabym tego w ten sposób. Teraz urząd ma zdecydowanie więcej środków niż kiedykolwiek  na aktywizację osób bezrobotnych. To wszystko przekłada się na liczbę osób, które możemy zaktywizować.  Mamy ponad 14mln złotych na aktywizację bezrobotnych. Środki pochodzą, ze środków unijnych czy innych  źródeł zewnętrznych. Sukces, jeżeli jest to nie mój tylko ludzi którzy tutaj pracują. Urząd to grupa osób,  dyrektor tylko kieruje pracą placówki.

Czego brakuje naszemu miastu, aby przyciągnąć inwestora z prawdziwego zdarzenia?

Trudno mi powiedzieć czy mamy tereny inwestycyjne, natomiast jeżeli chcemy kogoś ściągnąć to  musimy zaoferować coś w zamian. My moglibyśmy potencjalnym pracodawcom zaoferować stażystów, możliwości szkolenia dla nowozatrudnionych. Ja mogę mówić jedynie z perspektywy swojego urzędu.  Inwestorzy pojawiają się tak gdzie są dogodne warunki.

Gdyby miała Pani zachęcić potencjalnego inwestora to postawiania zakładu pracy dla dużej grupy osób  jakich argumentów by Pani użyła?

Gniezno leży przy dobrym szlaku komunikacyjnym, zarówno drogowym jak i kolejowym. Na pewno  gdybym miała takie możliwości stworzyłabym pewien system. Inwestorzy pytają "a co ja z tego będę miał?".  Trudno żeby jedna osoba zachęcała kogokolwiek.  Musi to mieć realne odniesienie do sytuacji. Powinien  być zespół ludzi, który aktywnie poszukuje potencjalnego inwestora.

Gniezno jest miastem starzejącym się. Młodzi ludzie wyjeżdżają za pracą. Co Pani zdaniem należy  zrobić w zakresie rynku pracy, aby tych młodych zatrzymać?

Jeżeli chodzi o nasz urząd... My większość środków przeznaczamy na aktywizację młodych ludzi.  Zachęcamy pracodawców, aby brali młodych  ludzi do siebie na staż i po tym stażu ich zatrudniali. Możemy  udzielić dotacji na rozwinięcie swojej działalności.  Staramy się pomagać młodym ludziom. Jeżeli dana  osoba trafia na staż i nawet pracodawca nie gwarantuje zatrudnienia to w trakcje stażu niejednokrotnie  przekonuje się do stażysty i zatrudnia go. Z punktu widzenia szefa jednostki my bardzo chętnie zatrudniamy  stażystów. Mimo, że zatrudnienie do jednostek samorządowych odbywa się na zasadzie konkursu to  niejednokrotnie te osoby są bezkonkurencyjne. Często staż, to jedyna szansa dla absolwentów różnych  uczelni na zdobycie doświadczenia. Dla pracodawców istotne powinno być to że nie ponosi kosztów  zatrudnienia danej osoby.

Z ogólnodostępnych danych wynika, że zarejestrowanych jest ponad 700 bezrobotnych z wyższym  wykształceniem. Czy to nie jest niepokojące?

Owszem, jest niepokojące. Myślę jednak, że młodzi ludzie powinni zastanowić się przed wyborem  studiów. Nie chciałabym dyskryminować żadnej uczelni, ale mam pełną świadomość, że osoby które  kończą różne uczelnia mogą zatrudnienia po prostu nie mieć. Należy wiedzieć jakie uprawnienia uzyskuje  się po danym kierunku studiów. Brakuje doradców zawodowych, którzy mogliby pokierować młodym  człowiekiem.  Często występuje błąd w podejściu do studiów, młodzi stawiają na studia na miejscu, nie  licząc się z tym co jest teraz licząc na korzystną koniunkturę za kilka lat. Decydując się na wybór kierunku  studiów należy mieć świadomość rynku pracy.

Jakie kierunki zatem warto studiować, aby mieć pewność zatrudnienia w Gnieźnie i na terenie Powiatu  Gnieźnieńskiego?

Wszelkiego rodzaju kierunku inżynierskie, albowiem nadal jest niedobór pracowników z  wykształceniem technicznym. Mamy oferty pracy których nie jesteśmy w stanie obsadzić. Zapotrzebowanie  jest na pielęgniarki. Przy kierunkach humanistycznych należy się zastanowić. Absolwenci studiów  inżynierskich czy też ekonomicznych bez kłopotu znajdują zatrudnienie.

Wielu młodych ludzi z pewnością staje przed dylematem czy otworzyć własną działalność czy też   zatrudnić się u kogoś. Czy dla tych, którzy postanowią założyć firmę urząd przewiduje jakieś wsparcie?

Pomagamy z przygotowaniem dokumentacji, organizujemy szkolenia, udzielamy również dotacji na  uruchomienie własnej działalności gospodarczej. Dotacja może wynieść nawet do 18tys złotych. Coraz  więcej młodych ludzi korzysta z tego wsparcia. To z pewnością cieszy.

Poza młodymi osobami jest grupa osób niepełnosprawnych. Jak wygląda zatrudnienie w ich przypadku?

Jeżeli chodzi o niepełnosprawnych to jest to stosunkowo niewiele osób. Młodzi niepełnosprawni mogą brać udział w programie "junior", odbywają staże, pracodawcy mogą zatrudnić takie osoby, a co za tym idzie  osiągnąć pewne profity. Natomiast jeżeli chodzi o osoby, które chcą otworzyć własną działalność  gospodarczą również mogą uzyskać wsparcie. Możemy również osoby takie szkolić.

Niedługo wybory samorządowe, Pani bezpośrednio podlega Staroście nie obawia się Pani, że może  Pani paść ofiarą gierek politycznych?

Takie ryzyko zawsze istnieje, natomiast trzeba mieć świadomość, że takie stanowisko nie jest  przypisane do danej osoby na stałe. Może się tak zdarzyć, ja tego nie wykluczam takiej możliwości. Jestem  dość dobrze wykształcona i myślę, że nie będę mieć problemów ze znalezieniem pracy. Zajmowałam się w  życiu już wieloma rzeczami i myślę, że dla mnie to nie będzie kłopot. Jak będzie sprawa wyglądała?  Okaże się niebawem.

Dziękuję za rozmowę.

Dziękuję

Wywiad autoryzowany