"To jest dla mnie misja od Boga"

Postanowiła Pani odtworzyć Żydowską Gminę Wyznaniową w Poznaniu. Co Panią skłoniło do tego przedsięwzięcia?

To jest dla mnie jak misja od Boga i tylko w ten sposób uznaję to zadanie. Nie kierowałam się niczym innym, a tylko tym, jak podać dłoń osobom, które zostały okaleczone przez Holocaust, które zostały rzucone na pastwę losu samym sobie. Ze mną tych ludzi zetknął los. Gdy wchodziłam do nich do domu - cieszyli się bardzo. Gdy wychodziłam po wizycie - oni płakali. Wtedy powiedziałam sobie: "muszę stworzyć im dom!". To był jedyny powód dla którego tak naprawdę postanowiłam stworzyć Gminę Żydowską. Ale nawet dzisiaj proszę Boga o siłę, żebym mogła to wszystko opanować; żebym mogła te wszystkie zadania, które mam, pogodzić. Moja kuzynka z Izraela mówi, że chyba oszalałam, że wymyślam sobie zadania, które nieraz przekraczają moje możliwości, ale to właśnie Bóg pozwala mi je realizować. Myślę, że jestem na polecenie Boga i dlatego robię to co robię.

Z Pani opowiadań wynika, że na początku łatwo nie było?

Moje życie było bardzo ciężkie. Były kamienie na plecach, były wyzwiska; było bardzo, bardzo ciężko. Do tego dochodziła jeszcze bieda i zagubienie. Było wiele ciężkich momentów w życiu. Po takich przykrych przeżyciach pragnę zrobić coś dla narodu żydowskiego - i muszę to robić w Polsce.

Mówiła Pani o tym, że w dzieciństwie spotykała się Pani z antysemityzmem, judo-fobią. Czy można powiedzieć, że w dzisiejszych czasach jest już całkiem inaczej, zwłaszcza w naszym kraju?

W stosunku do mojej osoby naprawdę wszystko się zmieniło. Ja jestem po prostu w szoku, gdy porównuję poprzedni świat z tym światem. Ale antysemityzm jednak nadal istnieje. To nie jest tak, że pocieszam samą siebie mówiąc, że istnieje na całym świecie - bo istnieje na całym świecie, w wielu krajach, nawet jak byłam w Ameryce to też słyszałam o tym zjawisku. Jednak dzisiaj jest inaczej. Dzisiaj wiele cudownych postaci z życia kościoła, m.in. abp Henryk Muszyński czy abp Stanisław Gądecki, pracuje nad stworzeniem innego klimatu. Przede wszystkim to Jan Paweł II był tym człowiekiem, który stworzył i zmienił myślenie o Żydach. To On zmienił myślenie polskiej społeczności o społeczności żydowskiej. On po prostu obrócił o 360⁰ kulę ziemską. To właśnie Jan Paweł II spowodował, ze hierarchowie, którzy koło niego stali, zaczęli myśleć innymi kategoriami. To przeniosło się na całe społeczeństwa. Przecież gdy umarła Karolowi Wojtyle mama - kto Go przygarnia, kto jest Jego przyjacielem? - Dom Jerzego Klugera, żydowskiego przyjaciela Jana Pawła II. I On wyrasta w tej przyjaźni, w tej cudownej miłości żydowskiej rodziny, i ta właśnie miłość przeniosła się na Niego. Myślę że Jan Paweł II chciał oddać tę miłość, której doświadczył w rodzinie Klugerów - oddać narodowi żydowskiemu. Jak powiedział mi jeden znajomy Żyd "Jan Paweł II był jedyną postacią w hierarchii wszystkich dotychczasowych papieży, która była tak wyrazista i niezwykła, a przede wszystkim tak przyjazna Żydom - jak żaden papież na świecie."

Można powiedzieć, że Pani postać jest także dowodem na to, że Żyd w Polsce może odnosić sukcesy. Godzi pani przewodnictwo Gminy Żydowskiej z funkcjami samorządowymi.

To prawda. Jestem jedna jedyna. Może nie powinnam się w ten sposób "reklamować", ale przyznam, ze mój telefon jest 24 godziny na dobę otwarty dla biednych, dla potrzebujących. Ja nie szukam poklasku wśród bogatych - bogaci sobie radzą, mają pieniądze. Może nieraz to dobrze, jak przewodnicząca Gminy Żydowskiej pojawi się w takim towarzystwie, bo to jest nobilitacja dzisiaj być w takim towarzystwie. Ale tak naprawdę to ja jestem dla biednych. I ci biedni podają mi rękę, i ci biedni idą na mnie zagłosować. W momentach, gdy ja już chcę rezygnować z kandydowania, biedni mówią: "niech pani tego nie robi, kto nam pomoże?". Pomaganie potrzebującym to jest moje życie. Kochać drugiego człowieka, bez względu na wyznanie i pochodzenie - to jest dla mnie najważniejsze.

Jakie są Pani nadzieje i plany na przyszłość? Chociażby jeśli chodzi o udział w konferencji "Polski obraz Żyda"? Czy są szanse na pogłębienie tego dialogu judaistyczno - chrześcijańskiego?

Akurat właśnie na tej konferencji jedną z prelegentek jest moja kuzynka, Ilona Nowak - Cousin z Towarzystwa Przyjaźni Izraelsko - Polskiej z Tel Avivu. Ona jest cudowną osobą, już przyniosła nowe propozycje współpracy z inną uczelnią w Izraelu. Widzę w tych wszystkich naszych wspólnych działaniach ogromne, pozytywne efekty. Myślę, że ta współpraca będzie bardzo szeroko rozłożona, że będziemy dotykać różnych sfer społecznych, która będą się przekładać na cudowną atmosferę.

Bardzo Pani dziękuję za tę rozmowę.

Dziękuję również.