Życie za 14,33 zł, czyli rzecz o Schronisku

Wszystko dzieje się tutaj bez konkretnej pomocy. Bezdomni robią wszystko sami: myją podłogi, sprzątają, czyszczą toalety. Ktoś inny jest w kuchni czy na stołówce. Nie ma tutaj pracowników, którzy o to miejsce zadbaliby lepiej, niż sami mieszkańcy. "Na umowie" są tutaj tylko  opiekunowie, terapeuci, psycholog i psychiatra - opłacani przez Urząd Miasta. Mowa o Schronisku dla bezdomnych "Pomocna Przystań", mieszczącym sie przy ul. Pocztowej 6 w Gnieźnie.

Miejsc w obu ośrodkach (drugi jest na Kawiarach) jest 45. Obecnie osób zamieszkujących jest 44 (w tym  29 osób na Pocztowej) czyli, praktycznie, pełne obłożenie. Kawiary są nastawione przede wszystkim na ogrodnictwo. Wszystko, co jest niezbędne na zimę do jedzenia, czyli głównie warzywa, tam się uprawia. Później zbierane są plony i chowane, czy zaprawiane na zimę, albo na bieżące potrzeby. Nawet kisimy ogórki i kapustę w beczkach - mówi prezes Powiatowego Stowarzyszenia na Rzecz Pomocy Bezdomnym i Integracji Społecznej w Gnieźnie DOM, a zarazem kierownik Schroniska "Pomocna Przystań", Marian Wierzbicki.

Zdaniem M. Wierzbickiego bezdomność w Gnieźnie, niestety, się rozwija. Problem tkwi głównie w eksmisjach z powodu zaległości w opłacaniu czynszu. Ludzie nie dają sobie rady z tym wszystkim. Miasto nie ma tylu mieszkań, by mogło tych ludzi zaopatrzyć. Pan Prezydent wspomniał o budowie socjalnych mieszkań. Dobrze byłoby, gdyby coś takiego powstało. Ale czy będą na to pieniądze? - zadumał się kierownik Schroniska.

Na jednym z ogólnopolskich portali przeczytałam, że w gdzieś w Polsce bezdomni zebrali się i własnymi siłami budują sobie dom. Czy takie coś zdałoby egzamin w Gnieźnie? Ja proponowałem Prezydentowi, żeby dał mi budynek, a ja go sam zrobię. Ja nie potrzebuję od miasta właściwie niczego oprócz budynku do remontu. Nawet kapitalnego - mówi M. Wierzbicki. - jestem to w stanie zrobić załatwiając jakieś pieniądze i z pomocą mieszkańców ośrodka - mamy tutaj wszelkich fachowców. No ale... nikt nie chce mi tego dać. Mógłbym nawet rozbudować Kawiary, no ale...

Unia Europejska ma na ten cel fundusze. Banki też pomogą - dodaje kierownik ośrodka - są też ludzie dobrego serca. Jeden z banków dał nam 3 tysiące dolarów na okna. Była to ogromna pomoc, za co jestem wdzięczny. I nadal nam pomaga, już od prawie roku. Dzięki niemu mamy, zastawę na 100 osób, łóżka, sprzęt i pościele. Nawet paczki na święta. To bank, znajdujący się w Gnieźnie, przy ul. Żwirki i Wigury. Trzeba im oddać ukłon.

Schronisku pomaga GE Volunteers - to globalna organizacja obecnych i byłych pracowników GE, angażujących się na rzecz polepszania warunków życia w społecznościach lokalnych. Stowarzysza ponad 49 000 osób i ma oddziały w 33 krajach. Członkowie organizacji Volunteers prowadzą różnorodne przedsięwzięcia, takie jak odnawianie szkół, organizowanie programów mentorskich, pomoc dla ośrodków opieki, udzielanie wsparcia bezdomnym, urządzanie placów zabaw, krwiodawstwo i wspieranie działań społeczności lokalnych.

W przyszłym roku GE Volunteers pomoże "Pomocnej Przystani" w wymianie drzwi i pozostałych okien.

Zima dla bezdomności, to ogromny problem. Schronisko ledwo mieści podopiecznych z Gniezna, a do tego dochodzą ludzie z całego powiatu.

Na terenie ośrodka jest definitywny zakaz picia alkoholu, używania wulgaryzmów, niewłaściwego zachowania. Trzeba się zachowywać po ludzku. Ja wiem, że ludzie po przejściach mają pewne temperamenty i są drażliwi. Odstawienie alkoholu jest dla nich ogromną walką. Staram się łagodzić kłótnie, bo i takie tu występują, i najczęściej się to udaje. Jak to w życiu - dzisiaj się pokłócimy, a jutro razem kawę wypijemy. Ale jeśli ktoś definitywnie nie dostosowuje się do regulaminu panującego w Schronisku zostaje stąd usunięty. Ja tutaj jestem praktycznie cały czas więc tego pilnuję - mówi Marian Wierzbicki.

Możliwości, by dało się załatwić mieszkania dla podopiecznych Schroniska przez ośrodek - nie ma. Bezdomni muszą na własną rękę składać pisma urzędowe w tej sprawie. Kwestia rozbija się jednak, w większości przypadków, o niezdolność do pracy - głownie z powodu wieku - a brak zatrudnienia oznacza niewypłacalność. Mieszkańcy Schroniska są z nami niekiedy 15 - 20 lat. Nie mają niczego więc wiadomo, że nikt im mieszkania nie da. Ale, co jest budujące, przez 6 lat funkcjonowania naszego ośrodka usamodzielniło się 35 osób - 15 osób znalazło sobie mieszkanka, a 20 wróciło do rodzin. Dlatego też dbamy o najczęstszy kontakt naszych podopiecznych z rodzinami. Teraz będzie doskonała okazja, podczas imprez, na których organizację otrzymaliśmy dotację 10 tysięcy złotych. Wszystko zrobimy sami i poczęstujemy przybyłych gości - mów Marian Wierzbicki.

Schronisko "Pomocna Przystań" zostało odremontowane również własnymi siłami jego mieszkańców. Na początku niczego nie było: ani ciepłej wody, ani łóżek. Spało, jak się spało - ale nikt nie narzekał, bo robiliśmy to dla siebie. To był olbrzymi zapał i wysiłek. Ten początek, to był wspaniały zryw ludzi z dworca, którzy postanowili zrobić coś ze sobą no i dla innych - dodaje M. Wierzbicki

Zapytany o potrzeby na dzień dzisiejszy dla Schroniska, Marian Wierzbicki westchnął. Potrzeby są ogromne. Gdybym miał ze 2 hektary ziemi, to wybudowałbym ośrodek z prawdziwego zdarzenia. Ale tej ziemi nie mam i nie spodziewam się, by ją ktokolwiek mi chciał dać. A potrzeby "na zaraz", to głównie jedzenie. My dajemy tylko śniadania i kolacje finansowane z MOPS-u, a obiad jest z Caritasu. Ale wiadomo, że nabierka zupy nie jest w stanie nasycić dorosłego mężczyzny. Stawka dzienna żywieniowa to 14,33 zł. To naprawdę niewiele. Jeśli ktoś mógłby nam pomóc, bylibyśmy zobowiązani. Przydałyby się też odzież, obuwie i środki czystości. Właściwie, to brakuje wszystkiego. Jeśli ktoś miałby coś niepotrzebnego, to chętnie przyjmiemy. My nie żebrzemy - my prosimy o pomoc.

Pobyt w Schronisku "Pomocna Przystań", przy ul. Pocztowej w Gnieźnie, pozostawił we mnie wiele przemyśleń, współczucia i żalu. Pomijam kwestię losu, który zgotował mieszkańcom ośrodka takie życie. i zwykłej niedojrzałości kiedyś, w którymś momencie... i choć jest tam bardzo czysto i schludnie, to bieda aż piszczy. Piszczy zewsząd. Uśmiech na twarzach mieszkańców jest szczery, ale widać, że nieco łez pomiędzy też się przebija - choć niewidoczne.

Brak miejsc zimą też nie pozostaje bez znaczenia. Może wybiegłam w przyszłość, ale... zastanówmy się: "gdybym miał dom" albo "gdybym miał 2 hektary ziemi..." czy to tak wielkie pragnienia, by  nie pomóc ludziom bez szansy na lepszą przyszłość? czy to aż tak ogromny wydatek z puli miasta (czy innej) by załatwić ten problem?